 |
 |
 |
![]() |
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
193
sayılı Gelir Vergisi Kanununun 32
nci maddesi 5615 sayılı Kanunun
2 inci maddesiyle yeniden düzenlenmiş
olup, yapılan değişiklikler sonucu
vergi sistemimize giren gerçek ücretlerin
vergilendirilmesinde asgari geçim
indirimi uygulaması ile ilgili açıklamalara
ve düzenlemelere 04/12/2007 tarih
ve 26720 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan 265 Seri No.lu Gelir
Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiştir.
Asgari
geçim indirimi, kişinin veya ailenin
asgari geçim düzeyini sağlayacak
bölümünün toplam gelirden düşülerek
vergi dışı bırakılmasıdır.
Asgari
geçim indirimi, ücretin elde edildiği
takvim yılı başında belirlenen 16
yaşından büyük işçiler için uygulanan
asgari ücretin yıllık brüt tutarına;
-
Mükellefin kendisi için % 50’si
-
Çalışmayan ve herhangi bir geliri
olmayan eşi için %10’u
-
Çocukların her biri için ayrı ayrı
olmak üzere ilk iki çocuk için %
7,5’i
-
Diğer çocuklar için %5’i
olmak
üzere ücretlinin şahsi ve medeni
durumu dikkate alınarak hesaplanan
indirim oranlarının uygulanması
sonucu bulunacak tutarın, Gelir
Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde
yer alan Gelir Vergisi tarifesinin
birinci gelir dilimine uygulanan
oranla çarpılması sonucu bulunacak
indirim tutarının 1/12’ sinin aylık
olarak hesaplanan gelir vergisinden
mahsup edilmesi suretiyle bulunacaktır.
Bu
şekilde hesaplanan asgari geçim
indiriminin yıllık tutarı, her ücretli
için asgari ücret üzerinden hesaplanan
yıllık vergi tutarının aşamayacak
ve yılı içersinde asgari ücret tutarında
meydana gelen değişiklikler, asgari
geçim indirimi uygulamasında dikkate
alınmayacaktır.
Eş
tabiri, aralarında yasal evlilik
bağı bulunan kişileri ifade eder.
Sadece
ücret geliri elde eden eş, “çalışmayan
ve herhangi bir geliri olmayan eş”
kapsamında değerlendirilmeyecektir.
Bundan dışındakiler ise çalışmayan
ve herhangi bir geliri olmayan eş
kapsamında değerlendirilecek olup,
münhasıran emekli maaşı alanlar
da çalışmayan ve herhangi bir geliri
olmayan eş olarak kabul edilecektir.
Çocuk
tabiri, mükellefle birlikte oturan
veya mükellef tarafından bakılan
(nafaka verilenler, evlat edinilenler
ile ana veya babasını kaybetmiş
torunlardan mükellefle birlikte
oturanlar dahil) 18 yaşını veya
tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış
çocukları ifade eder.
Asgari
geçim indirimi sisteminde, ücretlinin
maaşı değil medeni durumu ve çocuk
sayısı baz alınmaktadır. Başka bir
söyleyişle, alınan maaş ne olursa
olsun yararlanılacak asgari ücret
indirimi aynı olacak, dolayısıyla
maaşı fazla olan da, maaşı en az
olanda aynı indirim tutarını net
maaşına ekleyecektir.
Asgari
geçim indirimi uygulaması 1 Ocak
2008 tarihinden itibaren yürürlüğe
girmiş olup, 2008 yılından itibaren
elde edilecek ücret gelirlerine
uygulanmaktadır. Bu nedenle ücret
geliri elde edenler asgari geçim
indirimi için çalıştıkları kurumlara
aile bildirimi vereceklerdir. Asgari
geçim indirimi için ücretin gerçek
usulde vergilendirilmesi gerekmektedir.
(Net ücret sözleşmesi ile çalışanlar
dahil)
İşverenler
de, mevcut medeni durum ve çocuk
sayısı bilgileri doğrultusunda,
her yıl Ocak ayı itibariyle Asgari
Geçim İndirimi Bordrosu düzenleyeceklerdir.
Her
bir ücretlinin yararlanacağı indirim
miktarı, bordroda ilgili aya ait
sütunda gösterilecektir. Mevcut
bilgilere göre hesaplanan yıllık
asgari geçim indirimi tutarının
her aya isabet eden kısmı, ücret
üzerinden hesaplanan gelir vergisinden
mahsup edilecektir.
Ücret
ödemesinin yapıldığı dönemde ücret
bordrosunda açılan “Asgari Geçim
İndirimi” satırında ücretliye yansıtılacak
tutar gösterilecek ve işverenler
tarafından ilgili aya ilişkin verilecek
muhtasar beyannamede tevkif suretiyle
kesilen vergiler toplamından mahsup
edilerek, kalan tevkifat tutarı
ödenecektir.
Mahsup
edilecek indirim, ücretlinin o aydaki
ücretinden kesilen gelir vergisinden
fazla olmayacaktır.
Muhtasar beyanname üzerinde asgari
geçim indirimi tutarının mahsup
edilebilmesi için söz konusu tutarın
mutlak surette ücretlilere ödenmiş
olması gerekmektedir.
3’er
aylık dönemler halinde muhtasar
beyanname veren işverenler de her
yılın Ocak ayından itibaren asgari
geçim indirimi tutarını her ay ücret
ödemesi sırasında ücretliye peşin
olarak ödeyeceklerdir.
İşverenler
tarafından hizmet erbabının ücret
gelirlerinden kesilen gelir vergisinden
mahsup edilen asgari geçim indirimi
tutarı, ücretliye o ayki ücretle
birlikte nakden ödenmediği takdirde,
asgari geçim indirimi, işverenler
tarafından haksız yere yapılan bir
mahsup işlemi niteliğini taşıyacak
ve bu durumda da, işverenler hakkında
cezalı tarhiyat yapılacaktır.
Aynı zamanda birden fazla işverenden
ücret alınması halinde, asgari geçim
indirimi en yüksek ücretin elde
edildiği işveren tarafından uygulanacaktır.
Dolayısıyla, Aile Durumu Bildiriminin
de bu işverene verilmesi gerekmektedir.
En yüksek ücretin hangi işverenden
alınacağı belli değil ise ücretli
tercihini kendi yapacaktır. Ücretli
aynı anda birden fazla işverenden
asgari geçim indiriminden faydalanır
ise vergi ziyaı oluşacak ve ziyaa
uğratılan vergi cezalı olarak ücretlinin
kendisinden tahsil edilecektir.
ASGARİ
GEÇİM İNDİRİMİ HESABI
Asgari
geçim indirimi hesabında dikkate
alınacak 01/01/2009 tarihinden itibaren
16 yaşını doldurmuş işçiler için
uygulanacak (2009 yılı 1 inci altı
aylık) aylık brüt asgari ücret tutarı,
30/12/2008 tarih ve 27096 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 25/12/2008
tarih ve 2008/1 No.lu Asgari Ücret
Tespit Komisyonu Kararı ile 666,00
TL olarak tespit edilmiştir.
| BEKAR
ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI ASGARİ
GEÇİM İNDİRİMİ |
| Ücretlinin
Durumu |
Asgari
Ücretin Y.Brüt Tutarı |
Oranı
(%) |
Asgari
Geçim İndirimine Esas Tutar
Asgari |
Asgari
Geçim İndiriminin Yıllık
Tutarı |
Mahsup
Edilecek Asgari Geçim İnd.
Aylık Tutarı |
| Bekar |
666,00x12=7.992,00 |
50 |
3.996,00 |
599,40 |
49,95 |
| EŞİ
ÇALIŞMAYAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ |
| Ücretlinin
Durumu |
Asgari
Ücretin Y.Brüt Tutarı |
Oranı
(%) |
Asgari
Geçim İndirimine Esas Tutar
Asgari |
Asgari
Geçim İndiriminin Yıllık
Tutarı |
Mahsup
Edilecek Asgari Geçim İnd.
Aylık Tutarı |
| Evli
(Çocuksuz) |
666,00x12=7.992,00 |
60 |
4.795.20 |
719,28 |
59,94 |
| Evli
ve 1 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
67,5 |
5.394,60 |
809,19 |
67,43 |
| Evli
ve 2 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
75 |
5.994,00 |
899,10 |
74,93 |
| Evli
ve 3 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
80 |
6.393,60 |
959,04 |
79,92 |
| Evli
ve 4 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
85 |
6.793,20 |
1.018,98 |
84,92 |
| EŞİ
ÇALIŞAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ |
| Ücretlinin
Durumu |
Asgari
Ücretin Y.Brüt Tutarı |
Oranı
(%) |
Asgari
Geçim İndirimine Esas Tutar
Asgari |
Asgari
Geçim İndiriminin Yıllık
Tutarı |
Mahsup
Edilecek Asgari Geçim İnd.
Aylık Tutarı |
| Evli
ve 1 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
57,5 |
4.595,40 |
689,31 |
57,44 |
| Evli
ve 2 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
65 |
5.194,80 |
779,22 |
64,94 |
| Evli
ve 3 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
70 |
5.594,40 |
839,16 |
69,93 |
| Evli
ve 4 Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
75 |
5.994,00 |
899,10 |
74,93 |
| Evli
ve 5Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
80 |
6.393,60 |
959,04 |
79,92 |
| Evli
ve 6Çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
85 |
6.793,20 |
1,018,98 |
84,92 |
GVK 95 İNCİ MADDE UYARINCA TEVKİFATA
TABİ OLMADIĞI İÇİN YILLIK BEYANNAME
İLE ÜCRET GELİRİNİ BEYAN ETMEK ZORUNDA
OLAN VE AYNI ZAMANDA İŞ YERİ KİRA
GELİRİ OLAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
Örnek:
Yabancı
bir ülke konsolosluğunda çalışan
ve ücret istisnasından yararlanmayan
Türk uyruklu, Evli (eşi çalışmayan),
1 çocuklu, bir hizmet erbabı 2009
yılında 25.500 TL ücret geliri ile
15.000 TL işyeri kira geliri elde
etmiş olsun. (Bu miktarlar istisnalar
düşüldükten sonraki miktarlardır.)
2010 yılı mart ayında vereceği yıllık
gelir vergisi beyannamesinde Ücret
geliri ve kira geliri nedeniyle
verilen yıllık beyanname üzerinden
hesaplanan gelir vergisi tutarı
8.960,00 TL dir. Hesaplanan vergi
toplamından ücret gelirine isabet
eden vergi tutarı olan 5.641,48
TL’ dan asgari geçim indirimi tutarı
olan 809,19 TL beyanname üzerinden
mahsup edilmek suretiyle indirim
tutarı ücretliye yansıtılacaktır.
Örneğimize uygun olarak düzenlenen
tablo aşağıdaki şekilde olacaktır.
| Ücretlinin
Durumu |
Asgari
Ücretin Y.Brüt Tutarı |
Oranı
(%) |
Asgari
Geçim İndirimine Esas Tutar
Asgari |
Asgari
Geçim İndiriminin Yıllık
Tutarı |
Mahsup
Edilecek Asgari Geçim İnd.
Aylık Tutarı |
| Evli,
eşi çalışmıyor,
1
çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
67,5 |
5.394,60 |
809,19 |
67,43 |
Not:
Asgari geçim indirimi, yıllık beyannamede
beyan edilen gelirlerden sadece
ücret gelirine isabet eden vergiden
mahsup edilecektir.
BİRDEN
FAZLA İŞVERENDEN ÜCRET ALAN VE ÜCRET
GELİRİNİ YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN
EDEN VE ÜCRETLERİN TAMAMI TEVKİF
YOLUYLA VERGİLENDİRİLMİŞ OLAN ÜCRETLİNİN
YARARLANACAĞI ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
| Ücretlinin
Durumu |
Asgari
Ücretin Y.Brüt Tutarı |
Oranı
(%) |
Asgari
Geçim İndirimine Esas Tutar
Asgari |
Asgari
Geçim İndiriminin Yıllık
Tutarı |
Mahsup
Edilecek Asgari Geçim İnd.
Aylık Tutarı |
| Evli,
eşi çalışıyor,
3
çocuklu |
666,00x12=7.992,00 |
70 |
5.594,40 |
839,16 |
69,93 |
Not:
Beyanname üzerinden hesaplanan ve
ödenecek olan gelir vergisinden
asgari geçim indirimi mahsup edilmeden
önceki vergi tevkifatı tutarı beyanname
üzerinden mahsup edilecektir.
|
|
|
|
![]() |
 |
![]() |
 |
|