ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ


          193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 32 nci maddesi 5615 sayılı Kanunun 2 inci maddesiyle yeniden düzenlenmiş olup, yapılan değişiklikler sonucu vergi sistemimize giren gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi uygulaması ile ilgili açıklamalara ve düzenlemelere 04/12/2007 tarih ve 26720 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 265 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer verilmiştir.
          Asgari geçim indirimi, kişinin veya ailenin asgari geçim düzeyini sağlayacak bölümünün toplam gelirden düşülerek vergi dışı bırakılmasıdır.
          Asgari geçim indirimi, ücretin elde edildiği takvim yılı başında belirlenen 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarına;

          - Mükellefin kendisi için % 50’si
          - Çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %10’u
          - Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere ilk iki çocuk için % 7,5’i
          - Diğer çocuklar için %5’i

          olmak üzere ücretlinin şahsi ve medeni durumu dikkate alınarak hesaplanan indirim oranlarının uygulanması sonucu bulunacak tutarın, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan Gelir Vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranla çarpılması sonucu bulunacak indirim tutarının 1/12’ sinin aylık olarak hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmesi suretiyle bulunacaktır.

          Bu şekilde hesaplanan asgari geçim indiriminin yıllık tutarı, her ücretli için asgari ücret üzerinden hesaplanan yıllık vergi tutarının aşamayacak ve yılı içersinde asgari ücret tutarında meydana gelen değişiklikler, asgari geçim indirimi uygulamasında dikkate alınmayacaktır.

          Eş tabiri, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder.

          Sadece ücret geliri elde eden eş, “çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş” kapsamında değerlendirilmeyecektir. Bundan dışındakiler ise çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş kapsamında değerlendirilecek olup, münhasıran emekli maaşı alanlar da çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eş olarak kabul edilecektir.

          Çocuk tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dahil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları ifade eder.
         Asgari geçim indirimi sisteminde, ücretlinin maaşı değil medeni durumu ve çocuk sayısı baz alınmaktadır. Başka bir söyleyişle, alınan maaş ne olursa olsun yararlanılacak asgari ücret indirimi aynı olacak, dolayısıyla maaşı fazla olan da, maaşı en az olanda aynı indirim tutarını net maaşına ekleyecektir.

         Asgari geçim indirimi uygulaması 1 Ocak 2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiş olup, 2008 yılından itibaren elde edilecek ücret gelirlerine uygulanmaktadır. Bu nedenle ücret geliri elde edenler asgari geçim indirimi için çalıştıkları kurumlara aile bildirimi vereceklerdir. Asgari geçim indirimi için ücretin gerçek usulde vergilendirilmesi gerekmektedir. (Net ücret sözleşmesi ile çalışanlar dahil)

         İşverenler de, mevcut medeni durum ve çocuk sayısı bilgileri doğrultusunda, her yıl Ocak ayı itibariyle Asgari Geçim İndirimi Bordrosu düzenleyeceklerdir.

         Her bir ücretlinin yararlanacağı indirim miktarı, bordroda ilgili aya ait sütunda gösterilecektir. Mevcut bilgilere göre hesaplanan yıllık asgari geçim indirimi tutarının her aya isabet eden kısmı, ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

         Ücret ödemesinin yapıldığı dönemde ücret bordrosunda açılan “Asgari Geçim İndirimi” satırında ücretliye yansıtılacak tutar gösterilecek ve işverenler tarafından ilgili aya ilişkin verilecek muhtasar beyannamede tevkif suretiyle kesilen vergiler toplamından mahsup edilerek, kalan tevkifat tutarı ödenecektir.

         Mahsup edilecek indirim, ücretlinin o aydaki ücretinden kesilen gelir vergisinden fazla olmayacaktır.
Muhtasar beyanname üzerinde asgari geçim indirimi tutarının mahsup edilebilmesi için söz konusu tutarın mutlak surette ücretlilere ödenmiş olması gerekmektedir.

         3’er aylık dönemler halinde muhtasar beyanname veren işverenler de her yılın Ocak ayından itibaren asgari geçim indirimi tutarını her ay ücret ödemesi sırasında ücretliye peşin olarak ödeyeceklerdir.

         İşverenler tarafından hizmet erbabının ücret gelirlerinden kesilen gelir vergisinden mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı, ücretliye o ayki ücretle birlikte nakden ödenmediği takdirde, asgari geçim indirimi, işverenler tarafından haksız yere yapılan bir mahsup işlemi niteliğini taşıyacak ve bu durumda da, işverenler hakkında cezalı tarhiyat yapılacaktır.

Aynı zamanda birden fazla işverenden ücret alınması halinde, asgari geçim indirimi en yüksek ücretin elde edildiği işveren tarafından uygulanacaktır. Dolayısıyla, Aile Durumu Bildiriminin de bu işverene verilmesi gerekmektedir. En yüksek ücretin hangi işverenden alınacağı belli değil ise ücretli tercihini kendi yapacaktır. Ücretli aynı anda birden fazla işverenden asgari geçim indiriminden faydalanır ise vergi ziyaı oluşacak ve ziyaa uğratılan vergi cezalı olarak ücretlinin kendisinden tahsil edilecektir.

        ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ HESABI

        Asgari geçim indirimi hesabında dikkate alınacak 01/01/2012 tarihinden itibaren 16 yaşını doldurmuş işçiler için uygulanacak (2012 yılı 1 inci altı aylık) aylık brüt asgari ücret tutarı, 30/12/2011 tarih ve 28158 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 29/12/2011 tarih ve 2011/1 No.lu Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile 886,50 TL olarak tespit edilmiştir. 

         2012 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ UYGULAMASI :

         
01/01/2012 - 31/12/2012 tarihleri arasında yararlanılacak asgari geçim indirimine ilişkin olarak aşağıda (çalışanların farklı durumları göz önünde bulundurularak) tablolarla örneklere yer verilmiştir.

 BEKAR ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
  Ücretlinin Durumu
Asgari Ücretin Y.Brüt Tutarı
Oranı (%)
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar Asgari
Asgari
 Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı
Mahsup Edilecek Asgari Geçim İnd. Aylık Tutarı
Bekar
886,50x12=10.638,00
50
5.319,00
797,35
66,49

 

 EŞİ ÇALIŞMAYAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
  Ücretlinin Durumu
Asgari Ücretin Y.Brüt Tutarı
Oranı (%)
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar Asgari
Asgari
 Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı
Mahsup Edilecek Asgari Geçim İnd. Aylık Tutarı
Evli (Çocuksuz)
886,50x12=10.638,00
60
6.382,80
957,42
79,79
Evli ve 1 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
67,5
7.180,65
1.077,10
89,76
Evli ve 2 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
75
7.978,50
1.196,78
99,73
Evli ve 3 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
80
8.510,40
1.276,56
106,38
Evli ve 4 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
85
9.042,30
1.356,35
113,03

 

 EŞİ ÇALIŞAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ
  Ücretlinin Durumu
Asgari Ücretin Y.Brüt Tutarı
Oranı (%)
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar Asgari
Asgari
 Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı
Mahsup Edilecek Asgari Geçim İnd. Aylık Tutarı
Evli ve Çocuksuz
886,50x12=10.638,00
50
5.319,00
797,35
66,49
Evli ve 1 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
57,5
6.116,85
917,53
76,46
Evli ve 2 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
65
6.914,70
1.037,21
86,43
Evli ve 3 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
70
7.446,60
1.116,99
93,08
Evli ve 4 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
75
7.978,50
1.196,78
99,73
Evli ve 5 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
80
8.510,40
1.276,56
106,38
Evli ve 6 Çocuklu
886,50x12=10.638,00
85
9.042,30
1.356,35
113,03


GVK 95 İNCİ MADDE UYARINCA TEVKİFATA TABİ OLMADIĞI İÇİN YILLIK BEYANNAME İLE ÜCRET GELİRİNİ BEYAN ETMEK ZORUNDA OLAN VE AYNI ZAMANDA İŞ YERİ KİRA GELİRİ OLAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ

          Örnek:

         Yabancı bir ülke konsolosluğunda çalışan ve ücret istisnasından yararlanmayan Türk uyruklu, Evli (eşi çalışmayan), 1 çocuklu, bir hizmet erbabı 2012 yılında 25.500,00 TL ücret geliri ile 15.000,00 TL işyeri kira geliri elde etmiş olsun. (Bu miktarlar istisnalar düşüldükten sonraki miktarlardır.) 2013 yılı mart ayında vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesinde Ücret geliri ve kira geliri nedeniyle verilen yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarı 8.685,00 TL dir. Hesaplanan vergi toplamından ücret gelirine isabet eden vergi tutarı olan 4.635,00 TL’ dan asgari geçim indirimi tutarı olan 1.077,10TL beyanname üzerinden mahsup edilmek suretiyle indirim tutarı ücretliye yansıtılacaktır. Örneğimize uygun olarak düzenlenen tablo aşağıdaki şekilde olacaktır

        GVK 95'İNCİ MADDE UYARINCA TEVKİFATA TABİ OLMADIĞI İÇİN YILLIK BEYANNAME İLE ÜCRET GELİRİNİ BEYAN ETMEK ZORUNDA OLAN VE AYNI ZAMANDA İŞ YERİ KİRA GELİRİ OLAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ :

  Ücretlinin Durumu
Asgari Ücretin Y.Brüt Tutarı
Oranı (%)
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar Asgari
Asgari
 Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı
Mahsup Edilecek Asgari Geçim İnd. Aylık Tutarı
Evli, eşi çalışmıyor, 1 çocuklu
886,50x12=10.638,00
67,5
7.180,65
1.077,10
89,76

Not: Asgari geçim indirimi, yıllık beyannamede beyan edilen gelirlerden sadece ücret gelirine isabet eden vergiden mahsup edilecektir.

BİRDEN FAZLA İŞVERENDEN ÜCRET ALAN VE ÜCRET GELİRİNİ YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDEN VE ÜCRETLERİN TAMAMI TEVKİF YOLUYLA VERGİLENDİRİLMİŞ OLAN ÜCRETLİNİN YARARLANACAĞI ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİ

  Ücretlinin Durumu
Asgari Ücretin Y.Brüt Tutarı
Oranı (%)
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar Asgari
Asgari
 Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı
Mahsup Edilecek Asgari Geçim İnd. Aylık Tutarı
Evli, eşi çalışıyor, 3 çocuklu
886,50x12=10.638,00
70
7.446,60
1.116,99
93,08

Not: Beyanname üzerinden hesaplanan ve ödenecek olan gelir vergisinden asgari geçim indirimi mahsup edilmeden önceki vergi tevkifatı tutarı beyanname üzerinden mahsup edilecektir.